Opaski, wkładki, materace i plastry z magnesami są reklamowane jako prosty sposób na ból stawów, mięśni lub kręgosłupa. Brzmi to wiarygodnie, ponieważ pole magnetyczne rzeczywiście ma zastosowania medyczne. Problem polega na tym, że pod hasłem „terapia magnetyczna” kryją się bardzo różne metody, a marketing często zaciera granicę między nimi. Najważniejsze pytanie brzmi więc nie „czy magnes działa?”, lecz jaki magnes, w jakim urządzeniu i w jakim wskazaniu.

Magnes stały to nie to samo co PEMF

Bransoletki, maty i plastry

Magnesy stałe wytwarzają niezmienne pole bez zasilania. Takie elementy trafiają do biżuterii, opasek, poduszek i wkładek do butów. Nie ma przekonujących dowodów, że przyłożenie ich do skóry poprawia krążenie, usuwa stan zapalny albo regeneruje chrząstkę. Metaanaliza dziewięciu randomizowanych badań nie wykazała istotnej przewagi nad placebo w redukcji bólu: średnia różnica wyniosła 2,1 mm na 100-milimetrowej skali. NCCIH również podaje, że nie znaleziono rozstrzygających dowodów skuteczności magnesów stałych w żadnej postaci bólu.

Pulsujące pole elektromagnetyczne (PEMF)

PEMF wykorzystuje cewkę zasilaną prądem, która generuje zmienne impulsy elektromagnetyczne. Jest to technologia odmienna od zwykłej bransoletki. Część przeglądów badań wskazuje na krótkotrwałe zmniejszenie bólu lub poprawę funkcji u osób z chorobą zwyrodnieniową stawów. Wyniki pozostają jednak niejednolite. Przegląd z 2024 roku uznał efekty za obiecujące — np. średnią poprawę wyniku WOMAC o 42% — ale zwrócił uwagę na różne urządzenia i schematy terapii; przedział ufności dla tego wyniku był jednak na tyle szeroki (od −85% do +17%), że nie wyklucza braku efektu. Z kolei metaanaliza z 2026 roku nie wykazała istotnej poprawy ogólnego bólu ani łącznego wyniku WOMAC, choć odnotowała niektóre korzyści zależne od czasu pomiaru i parametrów urządzenia. Warto dodać, że brytyjskie wytyczne NICE (2022) odradzają w chorobie zwyrodnieniowej stawów kilka metod elektroterapii z powodu niewystarczających dowodów — w tym impulsową diatermię krótkofalową, technologię pokrewną, ale nie tożsamą z PEMF badanym w cytowanych wyżej przeglądach

Korzystny wynik uzyskany dla konkretnego aparatu, częstotliwości i harmonogramu zabiegów nie potwierdza automatycznie skuteczności wszystkich produktów dostępnych w gabinetach lub sprzedaży domowej. Statystyczna różnica w badaniu nie zawsze oznacza też zmianę wyraźnie odczuwalną przez pacjenta.

Czy magnetoterapia „leczy stawy”?

Łagodzenie objawów nie oznacza wyleczenia choroby. Nawet jeśli PEMF u części osób czasowo zmniejsza ból, nie dowodzi to odbudowy chrząstki ani cofnięcia zwyrodnienia. Odczuwalną poprawę mogą wzmacniać oczekiwania pacjenta, naturalne wahania dolegliwości oraz równoległe ćwiczenia, fizjoterapia lub leczenie farmakologiczne.

Bezpieczeństwo i rozsądny wybór

Terapie magnetyczne są zwykle dobrze tolerowane, ale nie są obojętne dla każdego. Magnesy mogą zakłócać pracę rozruszników serca, pomp insulinowych i innych implantów; biżuterię magnetyczną należy też zdjąć przed rezonansem magnetycznym. Małe magnesy są szczególnie niebezpieczne po połknięciu przez dziecko. Przy ciąży, chorobie przewlekłej albo wszczepionym urządzeniu potrzebna jest wcześniejsza konsultacja medyczna.

Werdykt

Magnesy stałe nie mają wiarygodnie potwierdzonego działania przeciwbólowego ani zdolności do leczenia chorób stawów. PEMF może być dodatkiem w wybranych przypadkach, ale nie powinno zastępować diagnozy, ćwiczeń terapeutycznych, kontroli masy ciała, gdy jest wskazana, ani leczenia zaleconego przez specjalistę. Przed wykupieniem zabiegów warto zapytać o nazwę urządzenia, konkretne wskazanie, spodziewany efekt, koszt i dostępne alternatywy. Obietnica „regeneracji stawu magnesem” wykracza dziś poza dowody kliniczne.

Bibliografia

Pittler M.H., Brown E.M., Ernst E., „Static magnets for reducing pain: systematic review and meta-analysis of randomized trials”, CMAJ, 2007, 177(7), s. 736–742, DOI: 10.1503/cmaj.061344. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC1976658/

National Center for Complementary and Integrative Health, „Magnets For Pain: What You Need To Know”, ostatnia aktualizacja: styczeń 2023. https://www.nccih.nih.gov/health/magnets-for-pain-what-you-need-to-know (dostęp: 12.08.2026).

Cianni L. i in., „Current Evidence Using Pulsed Electromagnetic Fields in Osteoarthritis: A Systematic Review”, Journal of Clinical Medicine, 2024, 13(7), 1959, DOI: 10.3390/jcm13071959. https://www.mdpi.com/2077-0383/13/7/1959

Chang Y.-S., Lin C.-Y., Huang W.-C., „Pulsed Electromagnetic Field Therapy in People with Knee Osteoarthritis: A Systematic Review and Meta-Analysis”, Medicina, 2026, 62(4), 677, DOI: 10.3390/medicina62040677. https://www.mdpi.com/1648-9144/62/4/677

National Institute for Health and Care Excellence, „Osteoarthritis in over 16s: diagnosis and management”, NICE Guideline NG226, 2022. https://www.nice.org.uk/guidance/ng226 (dostęp: 12.08.2026).