Magnesy a rozwój roślin: co mówi nauka na temat "magnetycznej wody"?

"Magnetyczna woda" to nazwa nieco na wyrost — woda po usunięciu pola nie pozostaje namagnesowana w taki sposób jak magnes stały. W praktyce chodzi o wodę, którą przed podlewaniem przepuszczono przez pole magnetyczne, zwykle wytwarzane przez magnes stały umieszczony przy przewodzie. Zwolennicy tej metody obiecują szybsze kiełkowanie i wyższe plony, ale dowody naukowe są bardziej niejednoznaczne, niż sugerują hasła marketingowe. 

 

Kiełkowanie i wzrost słonecznika w przekroju – rozwój korzeni i pędu
Kiełkowanie i wzrost słonecznika w przekroju. Autor: Naturenow, Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 4.0.

 

Co pokazują badania na roślinach?

Kilka recenzowanych badań odnotowało korzystne, choć zwykle częściowe efekty. Kukurydza podlewana wodą przepuszczoną przez zestaw magnesów stałych osiągała większą długość pędów i suchą masę niż rośliny z grupy kontrolnej. Bawełnę nawadnianą wodą słonawą po obróbce magnetycznej cechowało szybsze pęcznienie nasion i wyższe kiełkowanie — efekt był wyraźniejszy właśnie przy wodzie gorszej jakości. Podobnie u pszenicy magnetyczna obróbka syntetycznie przygotowanej słonej wody częściowo łagodziła skutki zasolenia, poprawiając kiełkowanie i parametry plonu względem analogicznych niemagnetyzowanych wariantów zasolenia. W bardziej szczegółowym doświadczeniu na pszenicy durum i soczewicy woda zmagnetyzowana wydłużała korzenie obu gatunków, lecz nie wpływała na długość części nadziemnej — dobry przykład na to, że efekty bywają wybiórcze, a nie uniwersalne.

 

Pracujący zraszacz w ogrodzie.
„An Irrigation sprinkler watering a garden” — Nevit Dilmen, Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 3.0. Bez zmian.

Dlaczego trudno o jednoznaczny mechanizm?

Czysta woda jest diamagnetyczna i po usunięciu pola nie zachowuje trwałego namagnesowania. Dlatego hipotezy mówiące o długotrwałej reorganizacji jej struktury po krótkim przejściu przez pole wymagają szczególnie mocnych i powtarzalnych dowodów. Jedno z częściej cytowanych badań fizykochemicznych nie wykazało żadnej zmiany właściwości czystej, odgazowanej wody po obróbce magnetycznej — różnice pojawiały się dopiero po wcześniejszym nasyceniu wody tlenem. Pokazuje to jednak, że skład wody — w tym obecność rozpuszczonych gazów — może być jedną ze zmiennych wpływających na wynik doświadczenia, bo woda nawadniająca w polu zawsze niesie rozpuszczone gazy i minerały, inaczej niż woda w ściśle kontrolowanych eksperymentach chemicznych. Hiszpańscy naukowcy, testując komercyjne magnetyzery, nie stwierdzili też powtarzalnych różnic w podstawowych parametrach wody i wykorzystali ten temat jako przykład uczący studentów krytycznego podejścia do nieoczywistych twierdzeń. Warto też odróżniać podlewanie wodą zmagnetyzowaną od bezpośredniego działania pola magnetycznego na same nasiona — to dwa różne zjawiska, które w popularnych tekstach bywają mylone. Efekty opisywane w literaturze zależą też od wielu zmiennych naraz — natężenia pola, liczby magnesów, czasu ekspozycji wody, a nawet gatunku i odmiany rośliny, co znacznie utrudnia porównywanie wyników między laboratoriami.

 

Magnetyzer
Prosty magnetyzer. Kevin Humphrey, CC BY-SA 4.0 , via Wikimedia Commons

 

Co to oznacza w praktyce?

Opublikowane wyniki pokazują, że w określonych warunkach efekty biologiczne są obserwowane, ale obecne dane nie wystarczają, by uznać magnetyczną obróbkę wody za powtarzalnie skuteczną metodę agrotechniczną. W niewielkiej skali taki eksperyment można przeprowadzić stosunkowo prosto i niewielkim kosztem, najlepiej z prawdziwą grupą kontrolną do porównania. Rzetelny domowy test wymaga dwóch takich samych grup roślin, tej samej ilości światła, podłoża i nawożenia — jedyną różnicą powinna być woda. Sama metoda nie zastąpi jednak podstaw: światła, nawożenia i jakości gleby. Osoby, które chcą przeprowadzić własny eksperyment z przepływem wody przez pole magnetyczne, znajdą w naszym sklepie duże magnesy neodymowe, które można wykorzystać do budowy układu testowego.

 

Bibliografia

Alattar E., Elwasife K., Radwan E., Effects of magnetic field treated water on some growth parameters of corn (Zea mays) plants, AIMS Biophysics, 2021, 8(3), 267–280, https://doi.org/10.3934/biophy.2021021

Zhang J., Wang Q., Wei K., Guo Y., Mu W., Sun Y., Magnetic Water Treatment: An Eco-Friendly Irrigation Alternative to Alleviate Salt Stress of Brackish Water in Seed Germination and Early Seedling Growth of Cotton (Gossypium hirsutum L.), Plants, 2022, 11(11), 1397, https://doi.org/10.3390/plants11111397

Selim D.A.-F.H., Zayed M., Ali M.M.E., Eldesouky H.S., Bonfill M., El-Tahan A.M., Ibrahim O.M., El-Saadony M.T., El-Tarabily K.A., AbuQamar S.F., Elokkiah S., Germination, physio-anatomical behavior, and productivity of wheat plants irrigated with magnetically treated seawater, Frontiers in Plant Science, 2022, 13, 923872, https://doi.org/10.3389/fpls.2022.923872

Sestili S., Platani C., Palma D., Dattoli M.A., Beleggia R., Can the use of magnetized water affect the seedling development and the metabolite profiles of two different species: Lentil and durum wheat?, Frontiers in Plant Science, 2023, 13, 1066088, https://doi.org/10.3389/fpls.2022.1066088

Otsuka I., Ozeki S., Does Magnetic Treatment of Water Change Its Properties?, Journal of Physical Chemistry B, 2006, 110(4), 1509–1512, https://doi.org/10.1021/jp056198x

Martín Algarra R.V., Lahuerta Zamora L., Antón Fos G.M., Alemán López P.A., Magnetized Water: Science or Fraud?, Journal of Chemical Education, 2008, 85(10), 1416–1418, https://doi.org/10.1021/ed085p1416

Wróć do wpisów
Poprzedni wpis Co by się stało z życiem na Ziemi, gdybyśmy stracili... Następny wpis Dlaczego niektóre monety przyciąga magnes, a inne nie?