Wśród gitarzystów wciąż pokutuje przekonanie, że dobra przystawka gitarowa musi mieć magnes Alnico i że żaden inny materiał się do tego nie nadaje. To mit. Magnesy ceramiczne (ferrytowe), a czasem i neodymowe, od dekad z powodzeniem trafiają do przetworników gitarowych. Alnico pozostaje jednak dominującym materiałem w klasycznych konstrukcjach – i ma ku temu kilka bardzo konkretnych powodów.

 

Czym jest Alnico?

Nazwa to akronim od głównych składników stopu: aluminium (Al), nikiel (Ni) i kobalt (Co), w połączeniu z żelazem. Stop opracowano na początku lat 30. w Japonii. Do przetworników gitarowych trafił już w latach 40. – Gibson stosował magnesy Alnico w przetwornikach P-90 od 1946 roku, a Fender wprowadził je do swoich przystawek pod koniec tej samej dekady.

Dlaczego akurat Alnico?

Struny wibrują zaledwie kilka milimetrów nad magnesem, a zbyt silne oddziaływanie tłumi ich drgania i skraca wybrzmienie – zjawisko znane wśród gitarzystów jako „Strat-itis". To jednak nie cecha samego materiału: siła przyciągania zależy też od klasy magnesu, jego wymiarów, stopnia namagnesowania i odległości od strun. W wielu klasycznych konstrukcjach Alnico dobrano tak, by przy typowym ustawieniu wysokości przystawki pole nie zakłócało nadmiernie pracy struny.

 

Drugi argument bywa upraszczany: w klasycznych single-coilach magnesy Alnico są jednocześnie nabiegunnikami – wciśnięte na stałe w karkas cewki, z fabrycznie zróżnicowaną wysokością (tzw. stagger), nie wkręcane. Odlewane lub spiekane Alnico jest zbyt twarde i kruche, by je toczyć czy gwintować. Regulowane śruby biegunowe, znane z P-90 czy humbuckerów, są wykonane ze stali i przewodzą pole wspólnego magnesu sztabkowego pod cewką – to stal, nie Alnico, poddaje się takiej obróbce.

Trzeci powód to historia: zanim opracowano Alnico, przetworniki korzystały z gorszych magnesów stalowych, w tym stopów z dużym udziałem kobaltu. Alnico, dostępne od lat 30., szybko stało się najlepszym praktycznym wyborem i takim pozostało na długo – ferrytowe magnesy ceramiczne trafiły na rynek dopiero w latach 50., a neodymowe dopiero w 1982 roku. Zanim pojawiły się realne alternatywy, Alnico zdążyło stać się standardem konstrukcyjnym i brzmieniowym.

Nie wszystkie Alnico są takie same

W przetwornikach spotyka się przede wszystkim odmiany II, III, IV, V i VIII. Warto pamiętać, że numer klasy nie tworzy prostej skali mocy – najsłabszy jest Alnico III, które mimo nazwy nie zawiera kobaltu, nieco mocniejszy jest Alnico II, a V i VIII oferują wyraźnie wyższe parametry. Nie da się jednak mówić o jednej „sile" magnesu – poszczególne odmiany różnią się m.in. remanencją i koercją, więc ich zachowanie zależy też od geometrii przetwornika.

 

To nie tylko magnes

Ceramika sprawdza się w przetwornikach o wyższym poziomie sygnału wyjściowego, popularnych w cięższych gatunkach, a neodym – w niszowych, kompaktowych konstrukcjach. Żaden magnes sam w sobie nie ma jednak brzmienia w oderwaniu od reszty przetwornika – o finalnym charakterze dźwięku decydują też liczba zwojów cewki, jej konstrukcja, rodzaj i grubość strun czy technika gry.

Właściwsze pytanie brzmi więc nie „dlaczego można stosować tylko Alnico", lecz dlaczego to właśnie ono stało się historycznym standardem – a odpowiedź to połączenie sprawdzonej fizyki działania, praktycznej konstrukcji przetworników i wieloletniej przewagi nad wcześniejszymi rozwiązaniami, zanim na rynku pojawiły się realne alternatywy.

Bibliografia

Alnico, Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Alnico

Fender, What Are Alnico Pickups?: https://www.fender.com/articles/instruments/what-are-alnico-pickups

Tube Amp Doctor, About AlNiCo-Magnets in Historic Humbuckers- and P-90 Pickups: https://www.tubeampdoctor.com/en/about-alnico-magnets-in-historic-humbuckers-and-p-90-pickups

Seymour Duncan, Staggered vs. Flat Pole Pieces for Strat®: https://www.seymourduncan.com/blog/latest-updates/staggered-vs-flat-pole-pieces-for-strat

Seymour Duncan, Can the magnets be moved in my fender pickup for better string balance?: https://www.seymourduncan.com/blog/swd/can-the-magnets-be-moved-in-my-fender-pickup-for-better-string-balance

Dexter Magnetic Technologies, Ceramic (Hard Ferrite) Magnets: https://www.dextermag.com/products/permanent-magnets/ceramic-magnets/